Elfin

pentakel en pentagram

Op het heksenaltaar staat het pentakel voor het element aarde, en symboliseert het, met de kelk (water), het athame (lucht) en de staf (vuur), een van de vier elementen. Samen met de kelk is het pentakel een vrouwelijk symbool op het altaar. Oorspronkelijk was het wellicht een talisman die om de hals gedragen werd, zoals blijkt uit de mogelijke Franse oorsprong van het woord pentakel: pendre, hangen. Een andere verklaring zegt dat pentagram verwijst naar het Griekse penta of vijf, verwijzend naar de vijfster.

Het pentakel is een ronde schijf, die de centrale plaats inneemt op het altaar. De grootte kan variëren van de omvang van een CD tot dat van een bord, maar de gemiddelde diameter bedraagt tussen de 12 en 15 centimeter. Het pentakel is als het ware een minialtaar op het altaar. De nieuwe werktuigen van de heksen worden erop gewijd en water en zout worden erop gezegend tijdens de opening van elk ritueel, alvorens ze gebruikt worden om de Cirkel te zuiveren. Het pentakel wordt dikwijls gemaakt van steen. Soms is het een natuurlijk gevormde platte steen, soms een schijf uit klei of aardewerk. In sommige tradities is het pentakel uit koper, lood of zilver vervaardigd, soms zelfs uit hout. Volgens de legende zouden de pentakels oorspronkelijk uit bijenwas gemaakt zijn, zodat ze snel in het vuur konden geworpen worden bij onraad en ze hun eigenaar niet konden verraden als heks.

Vooraleer het pentakel in gebruik wordt genomen, wordt het meestal aan een rituele zuivering onderworpen. Het pentakel, in dit geval een koperen, wordt bij zonsondergang begraven in de aarde op een afgelegen plek tijdens het uitspreken van een rituele tekst:

Na een tijdje wordt het pentakel terug opgegraven, met de woorden:

Het pentakel wordt thuis opnieuw opgepoetst en tijdens de eerste esbat in het maanlicht op het altaar gelegd. Daarna worden er symbolen in het pentakel gegrift.

Het pentakel is altijd voorzien van een reeks symbolen. Elk pentakel draagt minstens een pentagram, al dan niet in een Cirkel. Een pentagram is een vijfpuntige ster, symbool van de Wicca, zoals het kruis het symbool van het christendom is of de Davidster dat van het jodendom.

Het pentagram in de Wicca wordt afgebeeld met één punt naar boven. Het staat voor de beheersing van de vier elementen (aarde, water, lucht en vuur) door het vijfde element, ether. De heks moet eveneens in staat zijn om de vier elementen te beheersen. Het pentagram verwijst ook naar de cyclus van de vier seizoenen, die steeds weerkeren door de goddelijke vonk in de vijfde punt van het pentagram. Het pentagram staat ook voor de mens, met handen en benen gespreid. In sommige rituelen zal de hogepriesteres in pentagramhouding staan.

Het pentagram met één punt naar boven gericht, wordt vaak verward met het omgekeerde pentagram dat satanisten gebruiken en waarvan twee punten naar boven wijzen, als de hoorns van Satan. In sommige Europese heksentradities wordt het omgekeerde pentagram ook als symbool voor de tweede graadsinwijding gebruikt. In dit geval heeft het niets met de duivel te maken, maar met het feit dat de heks de elementen nog niet volledig beheerst.

Het pentagram wordt niet enkel afgebeeld op het pentakel. Bij het uitnodigen van de Wachters van de Vier Windrichtingen wordt telkens een bijpassend pentagram in de lucht getekend met het athame of de staf. Heksen onderscheiden vier verschillende pentagrammen: het aarde-, water-, lucht- en vuurpentagram. Elk element wordt aan een punt van het pentagram toegeschreven:

Heksen gebruiken tijdens hun rituelen oproepende en wegsturende pentagrammen om de krachten die bij de elementen horen, naar zich toe te trekken of weg te sturen.

Bij oproepende pentagrammen wordt het pentagram getrokken door de eerste lijn naar het betreffende element te trekken, en het pentagram dan te voltooien.

Bij wegsturende pentagrammen wordt het pentagram getrokken door te vertrekken vanuit het element dat de heks wil wegsturen.

Zo worden de Wachters van het Oosten in de Cirkel bijvoorbeeld uitgenodigd met een oproepend luchtpentagram. De koekjes die gegeten worden tijdens het cake- en wijnritueel worden gezegend met een oproepend aardepentagram. Er kan afscheid genomen worden van een brongeest tijdens een ritueel in open lucht met een wegsturend waterpentagram, enzovoort.

Naast het pentagram kunnen er nog verschillende tekens en symbolen op het pentakel gegraveerd zijn. De symbolen verschillen van traditie tot traditie en kunnen rondom of in het pentagram gegrifd worden. Sommige pentakels zijn versierd met de tekens van de dierenriem, met edelstenen, met louter abstracte patronen, Keltisch vlechtwerk of persoonlijke symbolen. In sommige tradities mag de heks pas na elke inwijding de symbolen, die bij de verkregen graad horen, op het pentakel aanbrengen.

Alle teksten uit ABRACADABRA - lexicon van de moderne hekserij: © Jan de Zutter

• < Vorige
• Volgende >