Woord vooraf
Maxine Sanders
Vijfendertig jaar geleden was hekserij in Engeland nog relatief onbekend. Boeken over het onderwerp behandelden voornamelijk het folkloristische aspect of behoorden tot het fictieve genre. Mijn eerste contact met de hekserij gebeurde via Alex Sanders, een man die geïnitieerd was door zijn Welshe grootmoeder. Gedurende vele jaren was hij ervan overtuigd geweest dat hij de enige nog overblijvende heks was in Groot-Brittannië, tot hij in contact kwam met de zogenaamde Verborgen Kinderen van de Godin: Heksen.
Deze heksencoven werd geleid door Sylvia, een redelijke deftige en ouderwetse vrouw. Zij sprak nooit over de oorsprong van haar coven, maar had het enkel over 'vroeger', the Old Days. Haar coven behoorde niet tot een bepaalde tradititie, noch omschreven de leden zich als erfheksen, Gardnerianen of traditionele heksen. In die tijd werd het onderscheid tussen verschillende heksentradities nog niet gemaakt. Het werd gewoonweg aanvaard dat de oorsprong van een coven in een ver verleden geworteld lag en dat we steunden op de schouders van hen die ons vooraf waren gegaan.
Eens ingewijd, waren we priester of priesteres én heks, klaar om opgeleid te worden in de magische kunsten van de hekserij. De opleiding en discipline in de coven was streng en alhoewel de hekserijwetgeving opgeheven was in het begin van de jaren '50, was de geheimhouding nog zeer strikt. De meeste oudere heksen in mijn eerste coven waren zelfs praktiserende christenen en bekleedden belangrijke functies in het maatschappelijke leven. Dit was en is nog steeds gebruikelijk in de meer afgelegen gebieden van Engeland. Een zeer oude hogepriesteres uit Schotland -- ze moet nu ongeveer 95 zijn -- vertelde me onlangs nog dat alle ingewijden in haar coven altijd de kerkdiensten hadden bijgewoond, ondanks het feit dat nagenoeg de helft van de dorpelingen, waaronder ook de dominee, covenleden waren. Zelfs vandaag is dit nog steeds niet ongebruikelijk, alhoewel het algemene klimaat rond de beleving van de Oude Religie behoorlijk versoepeld is.
In 1959 hadden enkele jonge heksen uit de coven van Sylvia stomweg hun mond voorbij gepraat over hun belangstelling voor hekserij. Leden van de kerkgemeenschap hadden dit toevallig gehoord zodat er behoorlijk wat opschudding was ontstaan die de aandacht van de pers trok. Alex Sanders trachtte olie op de golven de gieten door het met de journalisten op een akkoordje te gooien. Hij zou de journalisten een veel smeuïger verhaal leveren, in ruil voor hun discretie over de twee jonge heksen, die ondertussen al hun baan hadden verloren en wiens leven ondraaglijk was geworden.
Enkele covenleden verzonnen een nepritueel om een dode weer tot leven te wekken. Alex en de andere heksen spraken af bij Alderly Edge in Cheshire, een uiterst magische plek, waar één van hen als een lijk in windels werd gewikkeld, in regelrechte horrorfilmstijl. Alex tooide zich in een theatrale magische outfit en reciteerde plechtig het recept van een gebakje achterstevoren. Ondertussen kwam de 'overledene' langzaam tot leven, terwijl hij heftig met z'n armen zwaaide. Persfotografen en journalisten waren diep onder de indruk en werden zelfs zo door angstgevoelens overvallen dat ze in zeven haasten hun spullen pakten, en de heksen gniffelend achterlieten.
Sylvia was niet erg opgezet met wat gebeurd was en, alhoewel de motieven van Alex eerbaar waren, benadrukte dat het lidmaatschap en de activiteiten van de coven geheim moesten blijven.
De stunt zorgde er echter voor dat de hekserij de voorpagina's haalde en het ene verhaal volgde het andere op. Heksen, zo bleek nu, waren geen verzinsels uit sprookjes, maar bestonden echt en zowel de pers als het publiek wilden weten wat ze uitspookten.
Na het gebeuren in Cheshire was het een aantal jaren betrekkelijk rustig, maar dat kon niet blijven duren. Er waren periodes waarin er geen week voorbij ging zonder sensationale krantenkoppen over het laatste interview of het ritueel dat we speciaal voor de pers hadden georganiseerd. De meerderheid van de Engelse heksen haatte het idee dat de hekserij openbaar werd gemaakt en trachtte Alex met magie het zwijgen op te leggen. Alex zette echter door, omdat hij er zich van bewust was dat de bijgelovige angst van het publiek in het verleden al te vaak was uitgemond in de vervolging van heksen en hun religie.
Ook ik leed onder de vervolgingen van kwezels die me op straat bekogelden met stenen en me -- mocht ik me niet snel uit de voeten hebben gemaakt -- zeker ernstig verwond zouden hebben. Er werd zelfs brand gesticht in mijn huis en de katholieke kerk trachtte me openlijk van dwaling te beschuldigen. Aangezien ik niet geloof in een christelijke duivel, haalde dat niet zoveel uit.
Stilaan echter werden de artikels in de pers minder sensationeel en de journalisten steeds nieuwsgieriger naar de ware aard van de hekserij en haar beoefenaars.
In die tijd was de opleiding van de ingewijden zwaar en duurde ze minstens twee jaar. Voor hen die voorbestemd waren om hogepriester of hogepriesteres te worden, en dus zelf een coven zouden gaan leiden, duurde het merkelijk langer. Ik heb ervaren dat de eenvoud van de spreuken en het magische werk dat we toen aanleerden, naar een academischer en ingewikkelder niveau is geëvolueerd, wellicht om tegemoet te treden aan de complexe moderne geest, die steeds ingewikkelder technieken verlangt.
Ook de sociale aspecten van de hekserij zijn veranderd. Grootschalige bijeenkomsten zijn nu heel gewoon, terwijl het vijfendertig jaar geleden slechts af en toe gebeurde dat er vier of vijf covens samenkwamen in de bescherming van het woud om de jaarfeesten te vieren. Wij mochten de profane naam of functie van andere heksen nooit kennen. Wij gebruikten uitsluitend een heksennaam die in de magische Cirkel was gegeven. Nadat we afscheid hadden genomen, werd ons nooit de gelegenheid geboden - het werd ook niet verwacht- om een gewoon sociaal contact te onderhouden. Wij ervoeren dat destijds niet als een gemis omdat we, als priesteressen en priesters van de Magische Kunst, voldoende werk om handen hadden.
Ik ben ervan overtuigd dat de recente evolutie van het spirituele en het verlangen van individuen om hun eigen toekomst in handen te houden, de hekserij ertoe gedwongen heeft aan outcoming te doen. Het is wellicht één van de grote verdiensten van Alex dat hij de katalysator was die de deuren heeft geopend en velen de mogelijkheid heeft geboden om de paden van de Oude Religie te verkennen.
De hekserij kent een uitgebreide waaier aan fascinaties en kan gevonden worden in alle uithoeken van Moeder Aarde. De sfeer van haar rituelen, de viering van de jaarfeesten van de Natuur en het magische werk, hebben soms nood aan een stilte die lijkt op geheimhouding. En inderdaad, vele vormen van magie zouden hun uitwerking missen zonder deze stilte. Het was voorspeld dat de hekserij zich in vele richtingen zou ontwikkelen, maar dat ze een interne priesterschap zou behouden die de oude discipline, de magie en de religieuze beleving van de Oude Religie zou bewaren. In deze hekserij ben ikzelf en vele anderen ingewijd, en alhoewel ik trots ben dat de hekserij nu steeds meer aanvaard wordt als religie en een groeiend aantal leden kent, kijk ik soms met weemoed terug op de oude dagen.
De hekserij van vandaag trekt zoveel mensen aan die de algemene leer van de Oude Religie volgen en zich, zonder dat ze de behoefte voelen om ingewijd te worden, Wicca's noemen. Wie zou hen dit leven, in harmonie met het ritme en de krachten van de natuur, willen ontzeggen. De golf van het nieuwe bewustzijn die ons overspoeld heeft, behoeft weinig aanmoediging; enkel een portie gezond verstand, goede manieren, een stevige en gezonde basis zijn nodig, om een vreugdevol succes te verzekeren in een evolutie die van invloed is op de hele mensheid.
Blessed Be
Litha 1996
Alle teksten uit ABRACADABRA - lexicon van de moderne hekserij: © Jan de Zutter
